السيد ابن طاووس ( مترجم : محمودى )
104
محاسبه نفس يا روش پيشگيرى از وقوع جرم ( محاسبة النفس ) ( فارسى )
معنى مىدهد مثلا خداوند در سوره همزه مىفرمايد : وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ الَّذِي جَمَعَ مالًا وَ عَدَّدَهُ يَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَهُ واى بر هر عيب جوى هرزه زبان همان كسى كه مالى جمع مىكند و به حساب و شمارهاش سرگرم مىشود و مىپندارد كه مال او را جاويد نگه مىدارد . مىدانيم مال دنيا كه به وسيله شخصى جمع شود « معدود » و محدود است لذا قابل شمارش از يك تا مقدارى است كه از زمانى آغاز و در زمانى به پايان مىرسد ولى بر انسان تنها زمان قابل شمارش ( روز ، ماه ، سال ) نمىگذرد تا تنها « علم عدد » و دانش شمارش بكارش آيد بلكه در لحظات عمر ، آدمى مرتكب اعمالى مىشود كه علاوه بر شمارش به « احصاء » آنها نيز نيازمند است . براى اين كه اين موضوع روشنتر شود آيه 34 سوره ابراهيم را شاهد مىآوريم كه مىفرمايد : وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها يعنى : اگر نعمتهاى خدا را بخواهيد بشماريد هرگز « احصاء » نتوانيد كرد و به آنها احاطه نخواهيد يافت . با اين توضيح كه نه تنها نعمتهاى بىنهايت الهى را توان شمارش و امكان شمردن و به حساب آوردن نيست بلكه نعمتهايى هم كه بوسيله انسان شمارش شود او توانايى آن را ندارد كه همه روابط بين اشياء شمرده شده را درك كند و بفهمد و يا به آنها احاطه و تسلط يابد و يا در مغز خويش و يا كتابها ثبت و ضبط نمايد و آمار كامل و